Ontmoetingscentrum De SOK Deurne-Diest

Samen met West Architectuur realiseerde B2Ai architects in Diest De SOK, een nieuw ontmoetingscentrum dat vertrekt vanuit een gedeelde totaalvisie op duurzaamheid. Energie-efficiëntie, flexibiliteit en herbruikbaarheid vormen daarbij de rode draad. Het gebouw, gebaseerd op een modulaire mass timber-constructie en vast grid van 5 bij 5 meter, is volledig demonteerbaar, zodat de structuur eenvoudig aanpasbaar is en materialen ook in de toekomst kostenefficiënt inzetbaar zijn in andere gebouwen.

Het project kadert in het herinrichtingsplan voor de site SOK. Het masterplan positioneert het ontmoetingscentrum, de gemeentelijke basisschool, buitenschoolse kinderopvang en accommodatie voor voetbalclub SK Deurne. Het nieuwe ontmoetingscentrum omvat een ruime polyvalente zaal, met keuken en bar, die kan opgesplitst worden in kleinere units die dienst kunnen doen als vergaderlokalen. Er is bergruimte voor de verenigingen. Er komt een café met aparte keuken. Voetbalclub SK Deurne krijgt een kantine, weliswaar voor gedeeld gebruik. Bijkomend worden voor de club de nodige kleedkamers, sanitaire ruimtes, EHBO-lokaal en bergruimte voorzien.

Duurzaamheid als totaalconcept
Bij het nieuwe ontmoetingscentrum in Diest staat duurzaamheid centraal als een totaalconcept dat voortkomt uit een gedeelde visie tussen architecten, aannemers en leveranciers om samen een functioneel, energiezuinig en onderhoudsvriendelijk gebouw te realiseren. Circulariteit speelt daarbij een cruciale rol. Om de energie-efficiëntie van het ontmoetingscentrum te optimaliseren en de CO₂-uitstoot te beperken zijn zoveel mogelijk materialen en hulpbronnen hergebruikt en zijn geavanceerde technologieën en innovatieve systemen ingezet. Denk aan materiaaldatabanken en het Shearing layersmodel van Stewart Brand dat indicaties geeft over de levensduur van elke bouwlaag. Zowel tijdens de constructie- als gebruiksfase is gekeken naar een minimale milieu-impact en maximale flexibiliteit, zodat alle onderdelen zelfs na afbraak hun waarde behouden en het gebouw op lange termijn financieel rendabel is. Die aanpak gaat bijzonder ver, tot en met de werforganisatie van de aannemer die afval zo veel mogelijk reduceert en efficiënt beheert, maar ook samenwerkt met lokale fabrikanten en leveranciers om transportafstanden te verminderen. Op die manier wordt recycling gestimuleerd, de lokale economie ondersteund en de ecologische voetafdruk verlaagd.

“Het project is het resultaat van een gedeelde totaalvisie op duurzaamheid, waarin energie-efficiëntie, flexibiliteit en herbruikbaarheid hand in hand gaan. ”

Bart de Jong, Partner – B2Ai

Modulaire mass timber prefab constructie
Zowel de structuur als het grondplan van SOK Diest zijn flexibel ontworpen aan de hand van prefab modulaire houtelementen die de bouwmethode optimaliseren, de prestaties verbeteren en de bouwtijd verkorten. Concreet maakt de constructie gebruik van een hybride houtbouwstructuur, gebaseerd op een vast grid van 5 bij 5 meter, waarbij CLT-wanden en -vloeren worden gecombineerd met gelamineerde kolommen en balken. Door die balken en kolommen te verbinden met connectoren, is de op zich robuuste draagstructuur eenvoudig demonteerbaar en kan ze kostenefficiënt aangepast worden aan toekomstige behoeften zonder afval te creëren. Bovendien maakt de continue herhaling van dezelfde materialen binnen het gestandaardiseerde grid uitwisselingen mogelijk met andere gebouwen, nu of later. Lichte wanden, meubels en andere bouwlagen kunnen eenvoudig worden aangepast, verplaatst of hergebruikt. Doordat de essentiële functies centraal in het gebouw zijn ondergebracht, wordt die flexibiliteit nog eens opgedreven.

Herbruikbare materialen
Zoals aangegeven is het hergebruik en circulair inzetten van materialen een cruciale strategie om de milieu-impact en CO₂-uitstoot van een gebouw te verlagen. Met B2Ai hebben we een methodiek ontwikkeld om materialen bewust te kiezen op basis van oorsprong, toekomst, bouw, plaatsing, voorbereiding, diensten en realiteit. Ook tijdens de uitvoering van het ontmoetingscentrum in Diest is die methodiek gebruikt, in nauwe samenwerking met de opdrachtgever. Materialen zijn gekozen op basis van LCA’s en EPD’s, met de focus op toekomstig hergebruik, lokale beschikbaarheid en onderhoudsgemak. Als bureau zijn we ervan overtuigd dat een gebouw een ‘tijdelijke vereniging’ is van materialen en dat het haalbaar moet zijn om elke laag ervan ooit opnieuw te gebruiken. Standaardisering impliceert niet dat je hoeft in te boeten op architecturale vrijheid of een individueel bouwprogramma, maar is juist een methode voor toekomstig waardebehoud. In Diest is het BIM-model daarom niet enkel ingezet als een tool voor de uitvoering, maar ook voor de informatieverzameling en inventarisatie van het op te richten ontmoetingscentrum.

Dat alles maakt SOK Diest tot een toekomstbestendig en milieuvriendelijk bouwproject dat energie-efficiëntie, flexibiliteit en herbruikbaarheid combineert en een zo hoog mogelijke restwaarde beoogt.