De Stokerie Kortrijk

De slinkende bouwoppervlakte en de nood aan extra woningen zal ons steeds meer noodzaken om verloederde plekken aan te pakken. Zeker in de stad waar de nood het hoogst is. Bij dergelijke inbreidingsprojecten is de sleutel vandaag ontharden en ontpitten. De aandacht voor voldoende kwalitatief groen komt niet alleen de sociale cohesie van de bewoners ten goede, het verzekert ook de toekomst van dergelijke ontwikkelingen waarbij een soort dorp in de stad ontstaat. De Stokerie in Kortrijk, dat gefaseerd gerealiseerd zal worden en in de loop van 2025 helemaal opgeleverd wordt, wil daar met 69 woonentiteiten waarvan de helft woningen, een mooi voorbeeld van zijn.

Van verdichte kern naar groene levendige plek
Elke stad heeft te kampen met een zekere mate aan leegstand. In de strijd om die plekken nieuw leven in te blazen kan kwalitatieve architectuur bepaalde stadsdelen heractiveren. Zo dragen ze bij aan de opwaardering van de eigen binnenstad. De site van de Stokerie bevindt zich bij de historische Veemarkt en wordt getypeerd door een compleet verhard en volgebouwd woonblok. Dat is historisch zo gegroeid door de nijverheidsactiviteiten van de bekende Meubelhallen Ballegeer en de aanwezigheid van de voormalige jeneverdistilleerderij van Mouliez-Busschaert. Samen met fruithandel Isabelle vormen zij het gezicht en de toegangspoorten van dit woonblok.
B2Ai springt met de reconversie van deze site respectvol om met de geschiedenis om tot een toekomstgerichte invulling te komen met een diversiteit aan woonentiteiten.

“Het was voor ons snel duidelijk dat we de verdichte kern wilden omtoveren tot een groene en levendige plek door vooral te ontpitten. We hebben maximaal onthard. Daardoor krijgen we op de site een aaneenschakeling van privétuinen, gemeenschappelijke tuinen en een centrale groene plek in het hart van de site die overdag publiek toegankelijk is. Deze ingreep zorgt voor een goede doorwaadbaarheid en geeft lucht en licht aan het project waardoor je in feite een dorp in de stad krijgt.”

Dieter Haemers, creative director B2Ai

Diversiteit aan woonvormen en typologieën
De integratie van groene oases gaat niet ten koste van het aanbod aan kwalitatieve woningen, integendeel. De Stokerie biedt duurzame appartementen en woningen aan in een autoluwe omgeving. Door de nabijheid van de ondergrondse parking van de Veemarkt die zich op wandelafstand bevindt, kon er een akkoord gesloten worden inzake parkeermogelijkheid. Daardoor blijft het autoverkeer op de site tot een minimum beperkt. Er wordt massaal ingezet op voldoende fietsoverkappingen gecombineerd met picknickbanken.

“We hebben ingezet op een diversiteit aan woonvormen en typologieën. Er zijn grondgebonden woningen met een eigen tuin, stapelwoningen met grote terrassen, lofts, grote en kleine appartementen en dat zowel aan de collectieve tuinen georiënteerd als aan de straat.”

B2Ai wil een breed publiek aantrekken met de Stokerie. Er is dus voor elk wat wils. De oude meubelhallen werden geïntegreerd in het project waardoor de site herkenbaar blijft. De keuze om de poortgebouwen en overdekte doorgangen in het wit te voorzien ten aanzien van de genuanceerde roodbruine baksteen van de nieuwe woningen, versterkt dat nog. Door te opteren voor baksteenarchitectuur en diverse typologieën met zadeldak werd de menselijke schaal in het project binnengebracht. In tegenstelling tot grote collectieve gebouwen helpt dat de bewoners zich identificeren met hun woning en hebben ze sneller het gevoel dat ze thuiskomen. Uitspringende en terugtrekkende volumes dragen ook bij aan die mensenmaat van het project.

Sociale duurzaamheid als grootste troef
Door het concept en de omgevingsaanleg van Buro Groen krijg je daarnaast een graduele overgang van privé naar publiek, van eigen terras naar collectief groen en semi-publieke tuin om uiteindelijk via de poorten naar de omliggende straten te gaan. Die gradiënt zorgt voor een minder bruuske overgang dan traditioneel het geval is. Daardoor woon je wel midden in de stad, maar heb je toch het gevoel dat je je kan terugtrekken in je groene cocon wanneer je daar nood aan hebt.

Alle woonentiteiten worden met vloerverwarming op lage temperatuur verwarmd, zijn goed geïsoleerd en beschikken over zonnepanelen, maar de grootste duurzaamheid van de Stokerie zit hem in het maximaal behoud van de bestaande gebouwen en mogelijkheden, en vooral in het sociale aspect.

“Wij zien de Stokerie als een voorbeeld voor toekomstig wonen en als een pleidooi om bestaande en verouderde of verwaarloosde woonblokken te ontpitten en aan te pakken. Met de Stokerie creëren we een buurt waar mensen samen wonen en niet naast elkaar.”

De Stokerie toont aan dat je door te ontharden en in te zetten op kwalitatief groen twee vliegen in één klap slaat. Een blinde vlek in je stad wordt terug aantrekkelijk gemaakt en het creëren van diverse woonentiteiten bevordert sociale cohesie. De sociale duurzaamheid is zonder twijfel de grootste sterkte en biedt tegenkanting aan een maatschappij waarin alles gericht lijkt op het individu. Het leven in de stad wordt dan ook vaak als onpersoonlijk ervaren. Hier in deze groene levendige plek ontstaat een lokaal gemeenschappelijk leven dat je doorgaans met een dorp of het platteland associeert maar wel midden in de stad met alle voordelen die daarbij horen. Kortrijk kan op die manier ook jonge gezinnen en mensen aantrekken die anders omwille van het beperkte aanbod of onbetaalbaar vastgoed zouden wegtrekken.