Woonzorgcentrum Sint-Jozef Evere

Woonzorgcentrum Sint-Jozef Evere is een uitbreiding van een bestaande woonzorgcamps, gelegen aan de stationsbuurt van Haren, in de Brusselse rand. Het diverse programma is de uitkomst van een bijzonder complementaire alliantie tussen een private partner en twee non-profit-partners. Een afdeling voor 30 dementerenden, een lokaal dienstencentrum en 17 assistentiewoningen vonden elkaar in een compacte nieuwbouwtoren. Bij het ontwerp ging bijzondere aandacht uit naar een balans tussen de autonomie en synergie van de afdelingen, en naar een maximalisatie van de groenomgeving.

Divers programma
Het bestaande woonzorgcentrum Sint-Jozef zelf had nood aan een extra afdeling voor dementerenden. Met het oog op kleinschalig genormaliseerd wonen, worden de 30 potentiële bewoners verdeeld over drie groepen van 10. Daarnaast vroeg de private partner Evere Green om 17 assisentiewoningen, waarvan een gedeelte bedoeld was voor sociaal verhuur, bereikbaar via een aparte ingang. Ook het nieuw lokaal dienstencentrum van Aksent vzw moest een apart toegang krijgen. Voor de bouwheren – en onrechtstreeks voor het welzijn van de gebruikers – was de autonomie van de afdelingen cruciaal. De meerwaarde van de samenwerking ligt in het gemeenschappelijke gebruik van logistieke functies, zoals een nieuwe grootkeuken, ondergrondse parkeergarages en bergingen.

Conceptparameters
Naast een divers programma waren ook een aantal andere conceptparameters van belang bij het ontwerp. Zo vroegen de bouwheren om een open zicht naar het bestaande park en een verbinding tussen binnentuin en park. Daarnaast lag ook de vraag op tafel om nieuwbouw en bestaande gebouwen te verbinden. Omdat het om laagenergetische woningen gaat, was ook de oriëntatie een aandachtspunt bij de inplanting.

Toren
De ontwerpers vonden de optimale combinatie tussen programma en andere parameters in een compact torenvolume. Het stapelen van de functies vermijdt lange en dubbele circulaties en voorkomt dat het groene terrein zou bezet worden door te zware volumes. De hoogte van de toren is geënt op de hoogbouw in de omgeving, en houdt de ecologische voetafdruk zo beperkt mogelijk. Bovendien hebben alle bewoners zicht op groen. De gedeelde circulatie in het torengebouw bevordert de interactie en ontmoeting tussen de verschillende gebruikersgroepen verhoogt ongedwongen ontmoetingen en verkleint de klans op isolement. Tegelijk faciliteert de aangepaste infrastructuur het verlenen van de zorg op maat en de ondersteuning waar -en in welke mate- die nodig is.

Samenwerking
De unieke mix van verschillende en toch zeer specifiek georiënteerde zorgfuncties werd mogelijk dankzij het privaat-publieke financieringsmodel. Het Kenniscentrum Woonzorg Brussel tekende het concept mee uit en functioneerde als go-between om de verschillende functies op elkaar af te stemmen, met een maximum aan synergie. Zo kan het dienstencentrum buiten de openingsuren nog steeds gebruikt worden door de bewoners van de assistentiewoningen.

Het omzetten van de ambitieuze doelstellingen van de verschillende gebruikersgroepen ­ en dat binnen een complexe meertalige Brusselse Hoofdstedelijke contect, onderhevig aan verschillende normeringskaders, bevoegdheidsverdeling, subsidiemechanismen en controleorganen –  vereiste een bijzondere aanpak, inzet en doorzettingsvermogen. De gedreven initiatiefnemers zijn bruggenbouwers. Door out-of-the-box te denken en multidisciplinair samen te werken, komt men tot ongebruikelijk grensverleggende oplossingen, die beter zijn dan de som van de verschillende delen.